Pleidooi voor een werkbare ondergrens van stikstofuitstoot

De laatste weken is er elke dag wel nieuws over stikstof. Veel projecten zijn in een impasse gekomen als gevolg van het schrappen van de Programmatische Aanpak Stikstof door de Raad van State. ABN AMRO heeft zelfs uitgerekend dat er door het stilleggen van projecten in totaal 14 miljard euro aan investeringen in het geding is. De onderstaande grafiek van het RIVM laat zien dat de uitstoot van stikstof in Nederland sinds 1990 flink is afgenomen. Is het dan eerlijk dat er zoveel projecten stil liggen?

Als wethouder merk ik de ernstige gevolgen van vertragende projecten voor woningzoekenden en ondernemers. Schagen is, zoals veel gemeenten, op zoek naar oplossingen. Bij dit zoeken ben ik de uitstoot van projecten gaan vergelijken met andere effecten op een Natura 2000 gebied. Ik kom tot de conclusie dat het effect van de stikstofuitstoot van veel projecten verwaarloosbaar klein is. Ik pleit voor een werkbare ondergrens, zodat er voor projecten met verwaarloosbare stikstofuitstoot geen aanvullend onderzoek hoeft te worden uitgevoerd. Dat scheelt veel tijd, geld en onzekerheid.

Europese en Nederlandse wetgeving eist dat we Natura 2000 gebieden zo beheren dat bepaalde beschermde soorten groeien of gelijk blijven in aantal. De wetten gaan dus niet specifiek over stikstof. Wel heeft stikstof effect op een aantal beschermde planten. De Nederlandse natuurgebieden kennen veel soorten die gedijen op schrale grond. Stikstof maakt de grond minder schraal en zorgt dat andere planten, zoals brandnetels en paardenbloemen, de beschermde soorten kunnen overwoekeren. Duitsland past dezelfde Europese natuurwet toe en kijkt ook naar de effecten van stikstofuitstoot. De ondergrens voor stikstofuitstoot van een project is daar 70 mol per hectare per jaar. In Nederland is dat nu precies 0,00 mol per hectare per jaar. Het is logisch dat onze ondergrens lager is dan die van Duitsland, want Nederland heeft meer stikstofgevoelige planten. Geen ondergrens is wat mij betreft echter niet meer redelijk.

Hoeveel stikstof zou dan gezien kunnen worden als werkbare ondergrens? Hoewel ik geen ecoloog ben zou ik wel een suggestie willen doen. Ik heb daarvoor gekeken naar andere alledaagse effecten op de hoeveelheid stikstof in een Natura 2000 gebied. Zo is het eenmalig effect van het uitlaten van een hond 0,24 mol. Als die ene hond een jaar lang telkens uitgelaten wordt in een Natura 2000 gebied wordt over het hele oppervlakte van een gemiddeld Natura 2000 gebied 0,12 mol per hectare per jaar in de natuur gebracht. Het effect van een vlucht ganzen die neerstrijkt is nog veel groter. Naar mijn inzicht zou een grens van 0,12 mol per hectare per jaar zowel vanuit de bescherming van stikstofgevoelige soorten, als voor realisatie van projecten redelijk zijn. Het kabinet zou de ondergrens via een algemene maatregel van bestuur snel vast kunnen stellen.

Jelle Beemsterboer

*link naar berekeningen en bronverwijzingen

Geef een reactie